بهره وری را میتوان درجه و شدت استفاده ی مؤثر از هر یک از عوامل تولید تعریف کرد که به این ترتیب بهرهوری حاصل کسری است که از تقسیم مقدار یا ارزش محصول بر مقدار یا ارزش چند یا یکی از عوامل تولید به دست میآید. بدین لحاظ میتوان از بهرهوری سرمایه، مواد اولیه،نیروی کار و بهرهوری مجموع عوامل صحبت کرد.
همچنین به طور کلی بهرهوری یک نسبت همیشگی بین ورودی و خروجی است که بنا به نظر مرکز بهرهوری ژاپن باید طبق سه اصل رهنمونساز زیر به جلو هدایت شود:
۱. افزایش اشتغال
۲.همکاری بین نیروی کار و مدیریت
۳.توزیع عادلانه و برابر ثمرههای بهبود بهرهوری در میان مدیریت، نیروی کار و مصرف کنندگان
در بحث بهره وری باید به چند سوء برداشت نیز توجه شود تا در اندازه گیری بهرهوری به مشکل بر نخوریم. تعدادی از این سوء برداشت ها در زیر آمده اند:
- افزایش تولید ضرورتا به معنای افزایش بهرهوری نیست.
- بهبود کارآیی شرط لازم بهرهوری است نه شرط کافی آن. در نتیجه بهبود کارآیی به تنهایی ارتقاء بهرهوری را تضمین نمی کند.
- افزایش در درآمد حاصل از فروش الزاما بهبود بهرهوری را تضمین نخواهد کرد.
- بهرهوری فقط مختص بخش صنعت نیست.
- افزایش بهرهوری نباید به بهای تنزل کیفیت و مرغوبیت انجام شود.
